Græna bólan

4. febrúar 2011

Hér verða birt hin ýmsu umhverfisráð hvað varðar flokkun á sorpi og annað því tengt.
Við tökum gjarna við ábendingum varðandi umhverfismál
og eins biðjum við ykkur að hafa samband ef farið er rangt með eitthvað.

25. febrúar 2011

Umhverfi og vísindi

Það er mikilvægt fyrir börn að kynnast og upplifa náttúruna af eigin raun og læra að umgangast hana af ábyrgð, virðingu og skynsemi. Í umhverfi Krílakots er margt sem gaman er að skoða; stutt er í móa, á, trjálund, Lágina, Kirkjubrekkuna og svo má líka alltaf fara í fjöruna. Mikilvægt er að starfsfólk nýti þetta fjölbreytta umhverfi til að vinna með mismunandi náms– og þroskaþætti. Og gefi börnunum
tækifæri til að skoða, rannsaka, gera tilraunir og velta vöngum yfir hinum ýmsu fyrirbærum.

Markmið:

börnin læri að umgangast náttúruna og nánasta umhverfi af virðingu og ábyrgð
börn kynnist og skynji fjölbreytileika náttúrunnar
börn læri að endurnýta hluti úr náttúrunni og vinna með þá
börn kynnist nánasta umhverfi skólans
börn þekki tákn og mynstur í umhverfinu
börn kynnist stærðfræðilegum hugtökum
endurvinnsla sé hluti af daglegu lífi í skólanum
börnin kynnist fjölbreyttum aðstæðum í síbreytilegri Leiðir náttúrunni

Leiðir:

fara í gönguferðir til að upplifa og skoða nánasta umhverfi skólans
fara í vettvangsferðir
umræður
flokka og endurvinna efnivið
nota endurnýtanlegan efnivið í leik og myndsköpun
vinna með tölur, rými, fjarlægðir og áttir
vinna með snjó, vatn, sand, steina, skeljar og annað sem finnst í náttúrunni
frjáls leikur úti

Úr námskrá Krílakots, 2011.

18. febrúar 2011

Mismunandi merkingar á plasti

Eftrifarandi upplýsingar eru fengnar af vef Heilsubankans:

Plast er oftast merkt með endurvinnslutákni, litlum þríhyrningi sem inniheldur númer frá 1 upp í 7, gjarnan á botni plastílátsins. Þessi tákn segja til um hvaða efnasambönd eru í plastinu og hvernig sé hægt að endurvinna það. Hér kemur skýring á þessum plasttegundum:

Plast nr 1 - PET eða PETE (polythylene terephthalate)

Notað í: Gos- og vatnsflöskur, munnskolsbrúsa, hnetusmjörsílát, salatsósu- og jurtaolíubrúsa auk plastíláta sem setja má í ofn.
Endurunnið í: Fleeceefni, trefjar, innkaupapoka, húsgögn, mottur og stundum ný ílát.
Það er örlítil hætta á að þessi plastefni leysist upp og blandist matvörum sem þau innihalda.

Plast nr 2 - HDPE (þétt polyethylene)

Notað í: Ýmis drykkjarílát, klór-, þvottaefna- og hreingerningabrúsa, shampóbrúsa, rusla- og innkaupapoka, smurolíubrúsa, smjör- og jógúrtílát, innan í morgunkornspakkningar og fleira.
Endurunnið í: Þvottaefnisbrúsa, olíubrúsa, penna, endurunnin ílát, gólfefni, skolprör, garðhúsgögn og fleira.
Þetta efni leysist ekki svo auðveldlega upp og smitast lítið í matvörur sem ílátin innihalda.

Plast nr 3 - V (Vinyl) eða PVC

Notað í: Rúðuhreinsi- og þvottaefnisflöskur, shampóbrúsa, jurtaolíubrúsa, glærar matvöruumbúðir, rafmagnskapla, sjúkrahúsílát og pípulagnir.
Endurunnið í: veggklæðningar,
PVC inniheldur klór þannig að ílát úr því geta leyst upp eiturefni í innihaldið. Forðastu að elda með plastáhöldum eða -ílátum sem innihalda PVC, en ef þú gerir það skaltu gæta þess að það brenni ekki því þá losna eiturefnin frekar úr plastinu.

Plast nr 4 - LDPE (óþétt polyethylene)

Notað í: Mjúkar plastflöskur, innkaupapoka, innkaupatöskur, fatnað, húsgögn, teppi.
Endurunnið í: Ruslatunnur og -fötur, póstburðarumslög, veggklæðningar, gólfefni og fleira.
Sum endurvinnslufyrirtæki hafa ekki verið að endurvinna þessa gerð plasts.

Plast nr 5 - PP (polypropylene)

Notað í: ýmiskonar matarumbúðir, sérstaklega flöskur og brúsa, tappa, sogrör, lyfjaílát.
Endurunnið í: sópa, bursta, rafhlöðuhulstur, tunnur, bakka, garðáhöld og fleira.
Polypropylene er með hátt bráðnunarmark og er oft notað í hluti sem hitna mikið.

Plast nr 6 - PS (polystyrene)

Notað í: einnota diska og bolla, kjötpakkningar, bakka, lyfjaumbúðir, geisladiskahulstur og fleira.
Endurunnið í: Einangrun, innstungur, reglustikur, frauðplast og fleira.
Margt bendir til þess að polystyrene smiti eiturefni út í mat en efnið er oft notað í vörur merktar vörumerkinu "Styrofoam". Umhverfissinnar hafa löngum barist fyrir banni á notkun efnisins, þar sem erfitt er að endurvinna það.

Númer 7 - ýmsar tegundir plasts

Notað í: Stórum brúsum, mjög sterkum plastefnum, sólgleraugum, dvd-diskum, iPod, tölvutöskum, upplýsingaskiltum, matarílátum, nyloni.
Endurunnið í: plastklumpa, sérsmíðaðar plastvörur.
Margar plasttegundir sem ekki tilheyra ákveðnum flokki eru merktar nr. 7. Í þessum flokki er harða plastið sem oft er notað í matarstell fyrir börn, pela, drykkjarflöskur og fleira en það kallast bisphenol A. Þetta efni hefur valdið miklu fjaðrafoki þar sem rannsóknir hafa sýnt að plastið getur smitað frá sér efnum sem trufla hormónastarfsemi, sérstaklega kynhormóna.

 

Með þessar upplýsingar í farteskinu ættu allir að fara að flokka og ýta þar með undir að plastefnin fái nýtt hlutverk, í stað þess að verða urðuð í jörðu þar sem þau liggja um ókomna tíð.

Auk þess er hægt að velja úr misaðlaðandi plastefni og vara sig sérstaklega á að plast nr. 1, 3 og 7 komist í snertingu við mat, þar sem hætta er á að þau smiti eiturefnum út í matinn.

Evrópublómið

Eftirfarandi upplýsingar eru að finna á vef Umhverfisráðgjafar Íslands:

Evrópublómið er umhverfismerki sem komið var á fót af Evrópusambandinu árið 1992. Það virkar í stórum dráttum svipað og Norræni svanurinn. Framleiðendur verða að nota sýnishorn og skjalfestingu til að sanna að vörur þeirra standist þau viðmið sem sett eru og snerta umhverfið, heilbrigði og notagildi. Þessar kröfur hafa verið settar af opinberum stofnunum í ríkjum Evrópusambandsins, undir yfirstjórn framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.

Markmið Evrópublómsins er að veita umhverfismerki á vöru og þjónustu sem hefur minni neikvæð áhrif á umhverfið en aðrar vörur til sömu nota, og er fyrirtækjum frjálst að taka þátt í kerfinu. Útbúin eru viðmið fyrir einstaka vöruhópa og eru þau endurskoðuð á þriggja ára fresti. Í lok árs 2003 höfðu 135 fyrirtæki fengið leyfi til að nota Evrópublómið og til voru viðmið fyrir 21 vöruhóp.

Nánari upplýsingar má finna á síðu Umhverfisráðgjafar Íslands.

7. febrúar 2011

Norræni svanurinn

Ýmsar merkingar eru á umbúðum til að sýna okkur neitendum hversu umhverfisvæn varan sem um ræðir er. En oft er erfitt að átta sig á því fyrir hvað þessar merkingar standa. Norræni svanurinn er eitt af þessum merkjum. Eftirfarandi upplýsingar eru að finna á vef Umhverfisráðgjafar Íslands:

Umhverfismerkinu Norræna svaninum var komið á fót af Norrænu ráðherranefndinni árið 1989 og gerðust Íslendingar aðilar að því árið 1991.

Þetta er eina opinbera umhverfismerkið á Íslandi að Evrópublóminu frátöldu. Þetta var fyrsta fjölþjóðlega merki sinnar tegundar og er í raun það eina sem náð hefur verulegri útbreiðslu. Það er almennt talið í hópi þriggja til fjögurra traustustu umhverfismerkja í heimi.

Þetta merkið er jákvætt frjálst merki á vörur og þjónustu. Fyrir hvern vöruflokk gilda ákveðnar viðmiðandi sem eru endurskoðaðar á þriggja ára fresti með tilliti til þróunar innan umhverfismála og framleiðslutækni. Kröfur í viðmiðunum eru það strangar að við útgáfu þeirra ná aðeins að hámarki 30% af vörum í viðkomandi vöruflokki að uppfylla þær. Þessu til viðbótar þarf varan eða þjónustan að fara í prófanir sem sýna að hún sé fyllilega sambærileg að gæðum og aðrar vörur í sama flokki.

Markmiðið með merkinu er að stuðla að því að dregið verði úr umhverfisspillandi neyslu og minnka álag á umhverfið af völdum neytenda.

Norræni svanurinn tekur tillit til áhrifa vöru á umhverfið allan lífsferilinn, það er frá hráefni til úrgangs.

Viðmiðunarreglur eru til fyrir að minnsta kosti 54 vöruflokka (allt frá pappír, þvottaefni og bleyjum upp í garðsláttuvélar og hótel). En einungis um 15 vöruflokkar eru fáanlegir hérlendis.

4. febrúar 2011

Föndur-/málningarpappír

Hér má sjá börnin mála á notaðan umbúðapappír
sem við fengum gefins frá apótekinu. Pappírinn notum
við til að búa til jólapappír, æfum okkur að mála á o.s.frv.

11. febrúar 2011